Wat is een game model?

Een spelsysteem zoals 4-3-3 of 3-5-2 zegt waar spelers staan. Een game model zegt hoe de ploeg speelt. Dezelfde principes kunnen in verschillende systemen.

Een game model gaat van breed naar concreet. Elke laag volgt uit de laag erboven.

1. Filosofie

   Wat een ploeg wil zijn, met en zonder bal, en waarom. Het vertrekpunt van het model: kernideeën en principes volgen eruit.

   Bijvoorbeeld
   We willen de bal, omdat onze spelers het spel kunnen maken: we lokken de tegenstander uit en spelen vooruit zodra het kan. Verliezen we hem, dan willen we hem meteen terug.

2. Kernideeën

   Een korte, vaste gedachte die over alle fases heen geldt en waaruit principes in meer dan één fase volgen. Bijvoorbeeld: „Eerst vooruit verdedigen, daarna organiseren.”

3. Zes fases

   Een van de zes fases van het model: balbezit (B+), balverlies (B−), omschakeling naar aanval (B−→B+), omschakeling naar verdediging (B+→B−), stilstaande fases voor (SF+) en stilstaande fases tegen (SF−).

4. Hoofdprincipes

   Een collectief gedragspatroon van de hele ploeg in één fase. Het geeft de ploeg haar identiteit en verandert niet per tegenstander.

   Bijvoorbeeld
   Verzorgd opbouwen van achteruit en de vrije man tussen de linies vinden.

5. Subprincipes

   De uitwerking van een hoofdprincipe voor een linie, twee linies of een groep spelers, soms in een bepaalde zone.

   Bijvoorbeeld
   Overtal creëren rond de bal in de opbouw.

6. Gedragsregels

   Wat een individuele speler doet binnen een subprincipe en een hoofdprincipe.

   Bijvoorbeeld
   Krijgt de centrale verdediger de bal, dan zakt de 6 tussen de twee spitsen en toont zich schuin achter hen.

7. Coachingswoorden

   Een kort, vast woord of zinnetje waarmee de coach op het veld een gedragsregel oproept.

   Bijvoorbeeld
   Open!

Een principe geldt niet altijd voor de hele ploeg. Het kan ook gaan om twee linies, één linie, een groep spelers dicht bij elkaar of één speler. Dat heet het schalen van het team.

• B+ Balbezit
• B− Balverlies
• B−→B+ Omschakeling naar aanval
• B+→B− Omschakeling naar verdediging
• SF+ Stilstaande fases voor
• SF− Stilstaande fases tegen

Opbouw, progressie en afwerking zijn geen fases.

Elke fase heeft een doel in één zin dat spelers kunnen opzeggen. In balbezit bijvoorbeeld: „Met de bal: de tegenstander doen lopen en vooruit spelen zodra het kan.”

Ook de omschakelingen en de stilstaande fases hebben hoofdprincipes. Daar vallen veel doelpunten.

• Spelfilosofie en kernideeën. Wat de ploeg wil zijn, en de handvol gedachten die over alle fases heen gelden.
• Coachingsfilosofie, als de coach dat wil. Hoe de trainer werkt: met spelers als mens, met het team, in de training, tijdens de wedstrijd en met wie errond staat.
• Veldindeling en veldbezetting. Eén kaart met de namen van zones en stroken, en de bezetting in balbezit en in balverlies.
• Zes fases met een doel. Elke fase heeft een doel in één zin en hoofdprincipes.
• Principes tot op spelersniveau. Hoofd- en subprincipes met een zin uitleg, gedragsregels met coachingswoorden.
• Beeld bij elk hoofdprincipe. Een bord, en waar het kan een video van de eigen ploeg of een voorbeeld.
• Oefeningen per principe. Elk hoofdprincipe heeft oefeningen, met de principes van beide ploegen erbij: wat de ene ploeg met de bal traint, traint de andere zonder.
• Positieprofielen. Per positie en rol wat een speler technisch, tactisch, fysiek en mentaal moet kunnen, gekoppeld aan de principes.

Een game plan bevat de tactische bedoelingen voor één wedstrijd, afgestemd op de tegenstander. Het game model verandert niet per tegenstander, het game plan wel.

Begrippen van een game model: van halfspace en restverdediging tot counterpress en central trap, met één betekenis per woord.

Een goed game model schrijven: waar je op let, met zwakke en betere voorbeelden, en de keuzes die elke coach zelf maakt.

In MyGameModel schrijf je uit hoe je ploeg wil spelen, in zes fases van hoofdprincipe tot gedragsregel, en koppel je spelersprofielen, oefeningen en trainingen aan wat je echt wil zien op het veld.